Παθήσεις Χολής

Με τον όρο «παθήσεις χολής» συνήθως εννοούμε προβλήματα της χοληδόχου κύστης και των χοληφόρων: χολολιθίαση (πέτρες), οξεία, χρόνια χολοκυστίτιδα, χοληδοχολιθίαση, χολαγγειίτιδα, παγκρεατίτιδα από πέτρα, πολυπόδες ή σπανιότερα νεοπλάσματα. Οι πιο συχνές αιτίες είναι οι πέτρες στη χολή.

Το κλασικό σύμπτωμα είναι ο κωλικός χοληφόρων: έντονος πόνος στο δεξιό πάνω μέρος της κοιλιάς ή στο «στομάχι», συχνά μετά από λιπαρό γεύμα, που μπορεί να αντανακλά στην πλάτη ή ωμοπλάτη και να συνοδεύεται από ναυτία. Οι πέτρες μπορεί όμως να είναι και «σιωπηλές» χωρίς συμπτώματα.

Όχι πάντα. Για τις ασυμπτωματικές πέτρες συνήθως δεν προτείνεται προληπτική αφαίρεση, γιατί ο κίνδυνος επιπλοκών είναι χαμηλός. Εξαιρέσεις μπορεί να υπάρχουν (π.χ. πολύ μεγάλες πέτρες >3cm, ειδικές συννοσηρότητες, συγγενείς αιμολυτικές αναιμίες κ.ά.). Η απόφαση είναι εξατομικευμένη.

Όταν προκαλούν συμπτώματα ή επιπλοκές. Δηλαδή μετά από επεισόδια κωλικού χοληφόρων, οξείας χολοκυστίτιδας, χοληδοχολιθίασης, χολαγγειίτιδας ή παγκρεατίτιδας από πέτρα. Σε αυτές τις περιπτώσεις η λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή είναι η οριστική θεραπεία.

Είναι φλεγμονή της χοληδόχου κύστης, συνήθως επειδή μια πέτρα «φράζει» τον κυστικό πόρο. Συμπτώματα: επίμονος πόνος στο δεξιό άνω τεταρτημόριο που δεν περνά, πυρετός, ευαισθησία στην πίεση. Χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση και συχνά επείγουσα ή πρώιμη χολοκυστεκτομή.

Σημαίνει ότι πέτρα πέρασε από τη χοληδόχο κύστη στο κεντρικό χοληφόρο. Μπορεί να προκαλέσει ίκτερο (κιτρίνισμα), χολαγγειίτιδα ή παγκρεατίτιδα. Συνήθως χρειάζεται έλεγχος με MRCP και, αν επιβεβαιωθεί/επιμένει η απόφραξη, καθαρισμός με ERCP πριν ή σε συνδυασμό με το χειρουργείο.

Η δίαιτα χαμηλών λιπαρών μπορεί να μειώσει προσωρινά τα επεισόδια, αλλά δεν εξαφανίζει τις πέτρες. Οι θεραπείες διάλυσης έχουν περιορισμένη ένδειξη και αποτελεσματικότητα. Σε συμπτωματική χολολιθίαση η οριστική λύση είναι η αφαίρεση της χοληδόχου κύστης.

Μέχρι να αντιμετωπιστεί οριστικά το πρόβλημα, βοηθά μια ήπια υπολιπιδαιμική διατροφή: αποφυγή τηγανητών, πολύ λιπαρών, βαριών γευμάτων και μεγάλων ποσοτήτων αλκοόλ. Μικρά και συχνά γεύματα μειώνουν τα επεισόδια κωλικού, αλλά δεν θεραπεύουν την αιτία.

Αν υπάρχουν σοβαρά συμπτώματα ή επιπλοκές (π.χ. χολοκυστίτιδα, παγκρεατίτιδα), η λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή μπορεί να γίνει με ασφάλεια, ιδανικά στο 2ο τρίμηνο, σε συνεργασία με μαιευτήρα. Αν η νόσος είναι ήπια ή ασυμπτωματική, συνήθως παρακολουθείται και χειρουργείται μετά τον τοκετό.

Η χοληδόχος κύστη είναι «αποθήκη» της χολής, δεν είναι απαραίτητη για την πέψη. Μετά τη χολοκυστεκτομή η χολή περνά απευθείας στο έντερο. Οι περισσότεροι ασθενείς έχουν φυσιολογική ζωή και διατροφή· κάποιες φορές στην αρχή υπάρχει ευαισθησία σε πολύ λιπαρά φαγητά, που συνήθως υποχωρεί.

Είναι η πιο συχνή και ασφαλής μέθοδος αφαίρεσης χοληδόχου κύστης. Γίνεται με γενική αναισθησία, μικρές τομές, συνήθως με ημερήσια νοσηλεία ή 1 διανυκτέρευση. Η επιστροφή σε ελαφριές δραστηριότητες γίνεται σε λίγες ημέρες.

Επειδή οι κρίσεις χολής τείνουν να υποτροπιάζουν και μια «απλή» χολολιθίαση μπορεί να εξελιχθεί σε χολοκυστίτιδα, χολαγγειίτιδα ή παγκρεατίτιδα, καταστάσεις που απαιτούν νοσηλεία και συχνά επείγουσα αντιμετώπιση. Η προγραμματισμένη επέμβαση είναι συνήθως πιο εύκολη και ασφαλής από ένα επείγον χειρουργείο.