Η πιο συνηθισμένη φλεγμονώδης διαδικασία που αφορά το πάγκρεας είναι η παγκρεατίτιδα. Η πάθηση αυτή μπορεί να έχει από μικρή έως πολύ μεγάλη βαρύτητα και διακρίνεται σε οξεία και χρόνια μορφή.
Οξεία παγκρεατίτιδα: πρόκειται για μια αιφνίδια φλεγμονώδη διαδικασία του οργάνου, συνέπεια συνήθως μίας διαδικασίας αυτοκαταστροφής του οργάνου από τα ένζυμα που το ίδιο εκκρίνει. Κυριότερη αιτία πρόκλησής της αποτελούν οι χολόλιθοι (πέτρες στη χολή), λόγω εξόδου αυτών στα χοληφόρα σωληνάρια και ενσφήνωσής τους στο σημείο που αυτά καταλήγουν στο λεπτό έντερο. Στο ίδιο σημείο καταλήγει και ο πόρος που φέρει τα υγρά του παγκρέατος, με αποτέλεσμα η απόφραξή του να ενεργοποιεί τη διαδικασία αυτοκαταστροφής του οργάνου. Με την εφαρμογή την κατάλληλης ιατρικής θεραπείας, η οξεία παγκρεατίτιδα σχεδόν πάντα αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά. Ωστόσο, το κλειδί στην αποφυγή σοβαρών επιπλοκών είναι η πρόληψη εμφάνισής της, με την αντιμετώπιση της συνηθέστερης αιτίας που την προκαλεί. Ως εκ τούτου, η διενέργεια λαπαροσκοπικής χολοκυστεκτομής επί λιθίασης της χοληδόχου κύστης είναι, επί ενδείξεων, απολύτως αναγκαία.
Χρόνια παγκρεατίτιδα: πρόκειται για μια μακροχρόνια φλεγμονώδη κατάσταση η οποία μπορεί να οδηγήσει σε μόνιμη βλάβη και δυσλειτουργία του αδένα. Συνηθέστερη αιτία της χρόνιας παγκρεατίτιδας είναι η βαριά, επαναλαμβανόμενη κατανάλωση αλκοόλ. Άλλες αιτίες μπορεί να είναι η κυστική ίνωση, κληρονομικές διαταραχές, μακροχρόνια χρήση ορισμένων φαρμάκων και διάφορα αυτοάνοσα νοσήματα.
Το πάγκρεας είναι ένας μεγάλος αδένας του πεπτικού συστήματος που αποτελείται από ενδοκρινή και εξωκρινή μοίρα. Ο ρόλος του είναι πολυσύνθετος και μεταξύ άλλων εκκρίνει το παγκρεατικό υγρό, αποτελούμενο από ένζυμα και διττανθρακικό οξύ, απαραίτητο για τη διαδικασία της πέψης των τροφών. Παράλληλα, εκκρίνει σημαντικές ορμόνες με κυριότερες την ινσουλίνη και τη γλουκαγόνη, οι οποίες ελέγχουν το επίπεδο του σακχάρου στο αίμα.
Τα κυριότερα συμπτώματα της οξείας παγκρεατίτιδας είναι τα ακόλουθα:
Τα θορυβώδη συμπτώματα της οξείας παγκρεατίτιδας είναι ο βασικότερος λόγος για τον οποίον ο ασθενής οδηγείται στον ιατρό του. Ο ιατρός αφού λάβει το πλήρες ιατρικό ιστορικό και εξετάσει κλινικά τον ασθενή, διενεργεί συγκεκριμένες εξετάσεις αίματος και ούρων και απεικονιστικές εξετάσεις. Εξετάσεις όπως η αξονική και μαγνητική τομογραφία κοιλίας μπορούν να δείξουν αναλυτικά την κατάσταση στην οποία βρίσκεται το πάγκρεας, τη σοβαρότητα της φλεγμονής και άλλες συνυπάρχουσες ανωμαλίες.
Η σοβαρή οξεία παγκρεατίτιδα μπορεί να προκαλέσει επικίνδυνες επιπλοκές, πολλές φορές απειλητικές για τη ζωή του ασθενή. Στις επιπλοκές της οξείας παγκρεατίτιδας συμπεριλαμβάνονται οι εξής:
Για την ορθή διάγνωση της μετεγχειρητικής κήλης απαιτείται η λήψη του ιατρικού ιστορικού του ασθενούς, η κλινική εξέτασή του και συνήθως απεικονιστικές εξετάσεις όπως η αξονική ή η μαγνητική τομογραφία. Ο ιατρός κατά την κλινική εξέταση θα προσπαθήσει να εντοπίσει το ακριβές σημείο του εξογκώματος ενώ οι απεικονιστικές εξετάσεις θα επιβεβαιώσουν τη διάγνωση της πάθησης και θα δώσουν σημαντικές πληροφορίες για την τοπογραφία της κήλης.
Το κλειδί στην πρόληψη είναι η αντιμετώπιση της συνηθέστερης αιτίας της: της χολολιθίασης. Η έγκαιρη διενέργεια λαπαροσκοπικής χολοκυστεκτομής σε ασθενείς με συμπτωματικούς χολόλιθους εξαφανίζει την πιθανότητα να προκληθεί παγκρεατίτιδα από πέτρες στη χολή.
Η σοβαρή οξεία παγκρεατίτιδα μπορεί να οδηγήσει σε νέκρωση (θάνατο) τμήματος του οργάνου λόγω κακής αιμάτωσης. Εάν η νεκρωμένη περιοχή επιμολυνθεί από μικρόβια, αυτό αποτελεί απειλητική κατάσταση. Η αντιμετώπιση περιλαμβάνει εντατική ιατρική θεραπεία. Σε περιπτώσεις επιμολυσμένης νέκρωσης (infected necrosis), μπορεί να απαιτηθεί ελάχιστα επεμβατική ή χειρουργική παρέμβαση για την αφαίρεση του νεκρωμένου, μολυσμένου ιστού.
Οι ψευδοκύστεις είναι εγκυστωμένες συλλογές παγκρεατικού υγρού που διαρρέει από τους παγκρεατικούς πόρους πέριξ του οργάνου, συχνά ως επιπλοκή μιας οξείας φάσης. Αν και οι μικρές ψευδοκύστεις μπορεί να υποχωρήσουν μόνες τους, οι μεγάλες ή οι συμπτωματικές (που προκαλούν πόνο, απώλεια βάρους) απαιτούν αντιμετώπιση, η οποία συνήθως περιλαμβάνει ενδοσκοπική παροχέτευση (με τη βοήθεια ενδοσκοπίου) ή χειρουργική παροχέτευση.
Η αντιμετώπιση της αιτίας (χολολιθίαση) με λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα:
Η διάγνωση της οξείας παγκρεατίτιδας επιβεβαιώνεται πρωτίστως με εξετάσεις αίματος που μετρούν τα παγκρεατικά ένζυμα. Οι δύο βασικοί βιοδείκτες είναι:
Η αυξημένη αμυλάση (και λιπάση) υποδηλώνει ότι έχει ξεκινήσει η φλεγμονώδης διαδικασία στο πάγκρεας. Τα ένζυμα αυτά διαρρέουν από το φλεγμαίνον πάγκρεας στην κυκλοφορία του αίματος.
Δεν υπάρχει ειδικός τρόπος για να “ρίξει” ο ασθενής την αμυλάση. Η πτώση της αμυλάσης αποτελεί δείκτη υποχώρησης της φλεγμονής και επιτυγχάνεται μόνο με την κατάλληλη ιατρική θεραπεία (ενδοφλέβια ενυδάτωση, αναλγητικά, αντιμετώπιση της αιτίας) και τη διακοπή της σίτισης (νηστεία) τις πρώτες ημέρες.
Κατά την οξεία φάση, η βασική αρχή είναι η ανάπαυση του παγκρέατος, πράγμα που σημαίνει αρχικά πλήρης νηστεία. Όταν ο ασθενής αρχίσει να τρέφεται ξανά, η διατροφή πρέπει να είναι εξαιρετικά ήπια και χαμηλή σε λιπαρά, καθώς τα λίπη διεγείρουν την έκκριση παγκρεατικών ενζύμων.
Η ανάρρωση από την οξεία παγκρεατίτιδα εξαρτάται από τη βαρύτητα του επεισοδίου:
Η Αυτοάνοση Παγκρεατίτιδα (ΑΙΡ) είναι μια σπάνια, χρόνια μορφή που προκαλείται από επίθεση του ίδιου του ανοσοποιητικού συστήματος στο πάγκρεας. Τα συμπτώματα είναι λιγότερο θορυβώδη από την οξεία μορφή και συχνά περιλαμβάνουν:
Για εξατομικευμένες πληροφορίες, επικοινωνήστε με τον Γενικό Χειρουργό Δρ. Χαράλαμπο Σπυρόπουλο για να σας καθοδηγήσει σχετικά με την κατάλληλη θεραπεία για εσάς.


Στοιχεία Επικοινωνίας