Το μεταβολικό σύνδρομο είναι μία διαταραχή που περιγράφηκε αναλυτικά το 1988 από τον Gerald Reaven και περιλαμβάνει την ταυτόχρονη παρουσία, στο ίδιο άτομο, παθήσεων υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου. Τέτοιες είναι η παχυσαρκία, ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, η αρτηριακή υπέρταση και η δυσλιπιδαιμία. Το σύνδρομο αυτό εμφανίζεται στο 40% του πληθυσμού σε άτομα μεγαλύτερα των 60 ετών, παρόλο που υπάρχει εκτίμηση ότι στις ΗΠΑ συναντάται και σε άτομα άνω των 20 ετών με ποσοστό 24%.
Πού οφείλεται το μεταβολικό σύνδρομο;
Το μεταβολικό σύνδρομο θεωρείται ότι προκαλείται κυρίως λόγω διατροφής που είναι πλούσια σε λιπαρά και υδατάνθρακες και όπως είναι φυσικό παρατηρείται σε μεγαλύτερη συχνότητα στο δυτικό κόσμο.
Η παχυσαρκία και ιδιαίτερα η μορφή της που χαρακτηρίζεται από σημαντική εναπόθεση λίπους ενδοκοιλιακά (σπλαγχνική παχυσαρκία), προκαλεί ελάττωση της δραστικότητας της ενδογενούς ινσουλίνης επί των ιστών (κυρίως των μυών, του ήπατος και του λιπώδους ιστού). Αυτή η κατάσταση ονομάζεται αντίσταση στην ινσουλίνη και προδιαθέτει σε μεγάλο βαθμό στην εμφάνιση του συνδρόμου. Επιπλέον, η ελαττωμένη σωματική δραστηριότητα, το χαμηλό βάρος γέννησης, η πρόοδος της ηλικίας και το κάπνισμα συνδέονται επίσης με το σύνδρομο.
Ποια είναι τα συμπτώματα;
Δυστυχώς, το μεταβολικό σύνδρομο είναι συνήθως ύπουλο με αποτέλεσμα συνήθως να μην υπάρχουν συμπτώματα ή να σχετίζονται με τις επιμέρους παθήσεις που αναφέρθηκαν παραπάνω.
Τί προβλήματα δημιουργούνται από το μεταβολικό σύνδρομο;
Το μεταβολικό σύνδρομο συνδέεται άμεσα με αυξημένο κίνδυνο για εμφάνιση σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και καρδιαγγειακών νοσημάτων, όπως έμφραγμα και αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, ενώ αποτελεί γενεσιουργό αιτία μίας πλειάδας νοσημάτων, όπως η στεάτωση ήπατος, χολολιθίαση, άπνοια στον ύπνο, σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών και αρκετές μορφές καρκίνου.
Πώς μπορώ να αντιμετωπίσω το μεταβολικό σύνδρομο;
Η παχυσαρκία αποτελεί το πιο σημαντικό αίτιο του συνδρόμου που πρέπει να αντιμετωπίσει ο ασθενής. Με την απώλεια βάρους θα βελτιωθούν οι μεταβολικές διαταραχές, όπως το σάκχαρο, η πίεση και τα αυξημένα λιπίδια, μέσω της βελτίωσης της αντίστασης στην ινσουλίνη.
Γενικά, ο ασθενής θα πρέπει να ακολουθήσει μία υποθερμιδική δίαιτα με πολλά μικρά γεύματα, να εντάξει στην καθημερινότητά του την άσκηση και να διακόψει το κάπνισμα και το αλκοόλ. Επίσης, θα πρέπει να αντιμετωπίσει με ειδική φαρμακευτική αγωγή τις διάφορες μεταβολικές διαταραχές που αναφέρθηκαν παραπάνω.
Εντούτοις, σε περίπτωση συνύπαρξης παχυσαρκίας με δείκτη μάζας σώματος μεγαλύτερο του 30, η ενδεδειγμένη σύγχρονη αντιμετώπιση (σύμφωνα με τις οδηγίες 51 Ενδοκρινολογικών Εταιριών παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένης και της ελληνικής) του μεταβολικού συνδρόμου και του διαβήτη τύπου 2 είναι η διενέργεια μεταβολικής χειρουργικής επέμβασης. Η μεταβολική χειρουργική βελτιώνει ή και θεραπεύει πλήρως το διαβήτη τύπου 2 ανεξάρτητα από την απώλεια βάρους την οποία, ωστόσο, επίσης επάγει.
Η προτεινόμενη σύγχρονη αντιμετώπιση του Διαβήτη 2 παρατίθεται στο παρακάτω διάγραμμα:
Η Γαστρική Παράκαμψη μίας αναστόμωσης ή mini γαστρική παράκαμψη (One Anastomosis / Mini Gastric Bypass – OA/MGB) είναι μία τροποποίηση της κλασικής γαστρικής παράκαμψης για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, η οποία ωστόσο προκαλεί σημαντικότερη μεταβολή των ορμονών που παράγονται στο έντερο και σχετίζονται με τον έλεγχο της όρεξης.
Η mini γαστρική παράκαμψη πραγματοποιήθηκε πρώτη φορά το 1997 από τον Robert Rutledge και σήμερα, με την εξέλιξη της λαπαροσκοπικής χειρουργικής, γίνεται όλο και περισσότερο δημοφιλής ως μια ιδιαίτερα αποτελεσματική και λιγότερο χρονοβόρα εναλλακτική λύση σε σχέση με την κλασσική γαστρική παράκαμψη ή τη sleeve γαστρεκτομή.
Πώς πραγματοποιείται η επέμβαση της γαστρικής παράκαμψης μίας αναστόμωσης;
Η διάρκεια της επέμβασης είναι περίπου 1-1½ ώρα. Αρχικά, γίνεται διαχωρισμός του στομάχου σε δύο μέρη και σχηματίζεται ένας νέος, στενότερος και μακρύς γαστρικός θύλακος που θα δέχεται λιγότερη τροφή.
Αφού σχηματιστεί ο νεοστόμαχος, ο χειρουργός τον αναστομώνει (τον ενώνει) με ένα πιο περιφερικό τμήμα εντέρου, αποκόπτοντας ουσιαστικά από την επαφή με την τροφή το αρχικό τμήμα του λεπτού εντέρου, μήκους περίπου 200 εκ. Με αυτόν τον τρόπο, το φαγητό περνάει κατευθείαν από το νέο στομάχι στο περιφερικό λεπτό έντερο, όπου εκεί πια συναντά τα πεπτικά υγρά. Έτσι, σε συνδυασμό με την ανορεξία που προκαλεί η επέμβαση μειώνεται σημαντικά και η απορρόφηση των θερμίδων από τον οργανισμό, οδηγώντας σε σημαντική απώλεια βάρους.
Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της mini γαστρικής παράκαμψης έναντι της κλασσικής γαστρικής παράκαμψης;
Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους οι ασθενείς και οι χειρουργοί επιλέγουν την mini γαστρική παράκαμψη. Μερικά από τα σημαντικότερα οφέλη της συγκεκριμένης τεχνικής είναι:
- Η επέμβαση περιλαμβάνει μία μόνο αναστόμωση
- Δεν δημιουργούνται εσωτερικές κήλες
- Ο χρόνος της χειρουργικής επέμβασης και της ανάρρωσης είναι μικρότερος
- Είναι πιο αποτελεσματική στην απώλεια βάρους έναντι της γαστρικής παράκαμψης και της sleeve γαστρεκτομής, ενώ έχει ισάξια αποτελέσματα στην ίαση ή βελτίωση του διαβήτη 2 και της υπερλιπιδαιμίας
- Η διαδικασία της επέμβασης είναι τεχνικά πιο εύκολη και εύκολα αναστρέψιμη, αν και οι ασθενείς είναι στην πλειοψηφία ευχαριστημένοι με την απώλεια βάρους που επιτυγχάνουν.
Λόγω των παραπάνω πλεονεκτημάτων, η mini γαστρική παράκαμψη θεωρείται μια απλή, ασφαλής και αποτελεσματική επέμβαση για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και του μεταβολικού συνδρόμου, με τη δημοτικότητά της να αυξάνεται διαρκώς.
