Καρκίνος χοληδόχου κύστης: Η συγκεκριμένη μορφή καρκίνου βρίσκεται μέσα στις 10 συχνότερες μορφές κακοήθειας του γαστρεντερικού μας συστήματος. Η συχνότητα εμφάνισής του είναι μεγαλύτερη στις γυναίκες από ότι στους άνδρες και προσβάλει κυρίως ηλικίες άνω των 65 ετών.
Πρόκειται για μία κακοήθεια ιδιαίτερα επιθετική, η οποία μάλιστα έχει πολύ μικρές πιθανότητες ίασης, με εξαίρεση τις περιπτώσεις που η διάγνωσή της γίνεται σε πρώιμο στάδιο.
Ποια συμπτώματα εμφανίζει ο καρκίνος της χοληδόχου κύστης;
Δυστυχώς, τα συμπτώματα μπορεί να απουσιάζουν για μεγάλο χρονικό διάστημα και συνήθως η διάγνωση τίθεται τυχαία κατά ή μετά τη διενέργεια χολοκυστεκτομής. Στις περιπτώσεις που η πάθηση εμφανίσει συμπτώματα, αυτά ομοιάζουν με τη συμπτωματολογία της λιθίασης της χοληδόχου κύστης. Συχνά, παράλληλα με το άλγος στο δεξιό υποχόνδριο, συνυπάρχει απώλεια βάρους και μειωμένη όρεξη.
Παράγοντες που προδιαθέτουν στην εμφάνιση καρκίνου της χοληδόχου κύστης
Δεδομένης της απουσίας συμπτωμάτων στο αρχικό στάδιο της νόσου (που ωστόσο έχει και τη μεγαλύτερη πιθανότητα θεραπείας), είναι ιδιαίτερα σημαντική η αναγνώριση παραγόντων που προδιαθέτουν στην εμφάνιση της συγκεκριμένης κακοήθειας, ώστε να είναι δυνατή η έγκαιρη αντιμετώπιση, μέσω μίας εκλεκτικής λαπαροσκοπικής χολοκυστεκτομής. Τέτοιοι προδιαθεσικοί παράγοντες είναι:
- Πορσελανοειδής χοληδόχος κύστη (ασβεστοποίηση του οργάνου)
- Πολύποδες χοληδόχου κύστης (χοληστερινικοί και αδενωματώδεις)
- Αδενομύωση χοληδόχου κύστης
- Πολλαπλές υποτροπιάζουσες φλεγμονές της χοληδόχου κύστης επί χολολιθίασης
Καρκίνος χοληδόχου κύστης: Πώς αντιμετωπίζεται;
Ο καρκίνος της χοληδόχου κύστης θα οδηγήσει τον ασθενή στο χειρουργείο με σκοπό την αντιμετώπιση της πάθησης. Όμως, όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, η νόσος είναι αρχικά σιωπηρή στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, ενώ έχει την τάση να μεθίσταται και να διηθεί γειτονικά όργανα. Λόγω αυτού, η διάγνωση συνήθως γίνεται σε αρκετά προχωρημένο στάδιο με αποτέλεσμα να υπάρχουν μικρά ποσοστά ίασης με την χειρουργική επέμβαση, εάν και εφόσον αυτή είναι εφικτή.
Έμφαση πρέπει να δίνεται στην εύρεση και εξάλειψη των παραγόντων που είναι πιθανό να προκαλέσουν τον συγκεκριμένο τύπο καρκίνου.
Η εκλεκτική λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή είναι απολύτως ενδεδειγμένη σε περιπτώσεις μεγάλου μεγέθους πολυπόδων ή πορσελανοειδούς χοληδόχου κύστης. Σε ανάπτυξη καρκινώματος χοληδόχου κύστης, η διενέργεια συνδυασμένης ανοικτής χολοκυστεκτομής, ηπατεκτομής και λεμφαδενικού καθαρισμού, σε συνδυασμό με ακόλουθη χημειοθεραπεία και ακτινοβολία, αποτελούν θεραπευτικές επιλογές, με πτωχό συνήθως αποτέλεσμα.
Πέτρες στη Χοληδόχο Κύστη
Οι πέτρες στη χοληδόχο κύστη (χολολιθίαση) ή πέτρες στη χολή όπως αναφέρεται στην καθομιλουμένη, είναι μία από τις πιο συχνές παθήσεις του ανθρώπινου οργανισμού.
Σε πολλές περιπτώσεις, η χολολιθίαση είναι ασυμπτωματική. Δηλαδή ο ασθενής δεν έχει κάποια ενόχληση, με αποτέλεσμα να μην γνωρίζει ότι πάσχει. Μάλιστα, η πλειοψηφία των ατόμων θα το ανακαλύψει τυχαία, κατά τη διενέργεια υπερηχογραφήματος της άνω κοιλίας για κάποιον άλλο λόγο.
Είναι πολύ σημαντικό, πριν δεχθούμε ότι η χολολιθίαση είναι ασυμπτωματική, να βεβαιωθούμε πως ακόμη και άτυπα συμπτώματα που ενδεχομένως υπάρχουν, δε σχετίζονται με αυτήν. Και τούτο γιατί πολύ συχνά, άτυπα ενοχλήματα μπορεί να σχετίζονται στην πραγματικότητα με την ύπαρξη λίθων στη χοληδόχο κύστη. Αυτά μπορεί να συμπεριλαμβάνουν φούσκωμα, δυσπεψία, πόνος ή βάρος στην περιοχή του στομάχου ή πόνος στη ράχη ή στο θώρακα,
Πέτρα στη Χοληδόχο Κύστη Χωρίς Συμπτώματα
Όταν η πάθηση δεν έχει όντως συμπτώματα, βραχυπρόθεσμα μπορεί να αντιμετωπισθεί με αλλαγή της διατροφής (μείωση των λιπαρών τροφών) του ασθενούς. Ενίοτε και με χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής (μειώνει την περιεκτικότητα της χολής σε χοληστερίνη).
Η χρήση τεχνικών διαδερμικής λιθοτριψίας που αναπτύχθηκε στο παρελθόν, ουσιαστικά είναι άσκοπη. Στην πραγματικότητα, οι λίθοι μέσα από τη χοληδόχο κύστη σχεδόν ποτέ δεν μπορούν να εξαφανιστούν από μόνοι τους. Αν ο ασθενής εμφανίσει συμπτώματα, είναι αναγκαία η αντιμετώπιση του προβλήματος με διενέργεια λαπαροσκοπικής χολοκυστεκτομής.
Πέτρα στη χοληδόχο κύστη χωρίς συμπτώματα: Σε ποιες περιπτώσεις πρέπει να χειρουργηθώ;
Μετά την τυχαία διάγνωση της χολολιθίασης και παρόλο που δεν έχετε συμπτώματα από τις πέτρες στη χολή, η χειρουργική επέμβαση πρέπει να διενεργηθεί εκλεκτικά (προληπτικά) σε ορισμένες περιπτώσεις:
- Έχετε λίθους μεγαλύτερους από 2 εκ σε διάμετρο
- Έχετε πολύποδες μεγαλύτερους από 0.7 εκ σε διάμετρο
- Υπάρχει υψηλός κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου της χοληδόχου κύστης (οικογενειακό ιστορικό, επασβεστωμένη «πορσελανοειδής» χοληδόχος κύστη)
- Έχετε κάποιο αιματολογικό νόσημα (sickle cell disease)
- Πρόκειται να υποβληθείτε σε μεταμόσχευση οργάνου (π.χ. μεταμόσχευση νεφρού)
Επιπλέον των ανωτέρω περιπτώσεων, ο γιατρός σας θα σας συμβουλεύσει να αφαιρέσετε τη χοληδόχο κύστη σας αν θέλετε να μείνετε έγκυος και είχατε εμφανίσει κάποιο σχετικό πρόβλημα κατά τη διάρκεια προηγούμενης εγκυμοσύνης, ώστε να αποφευχθεί η επανεμφάνιση των συμπτωμάτων ή και φλεγμονής του οργάνου στη νέα εγκυμοσύνη, γεγονός που μπορεί να απειλήσει το έμβρυο.
Τέλος, η χοληδόχος κύστη μπορεί να αφαιρεθεί προληπτικά κατά τη διάρκεια μιας βαριατρικής επέμβασης, ακόμα και αν ο ασθενής δεν εμφανίζει παθολογία, λόγω της αυξημένης (πάνω από 30%) πιθανότητας εμφάνισης λίθων κατά τη φάση της μετεγχειρητικής απώλειας βάρους.
Αν και στο παρελθόν σε άτομα που έπασχαν από διαβήτη και είχαν πέτρες στη χοληδόχο κύστη, προτεινόταν η πραγματοποίηση προφυλακτικής χολοκυστεκτομής ακόμη και χωρίς συμπτώματα, η οδηγία αυτή πλέον έχει τροποποιηθεί.
Εντούτοις, λόγω της άμβλυνσης των συμπτωμάτων από το διαβήτη, απαιτείται ιδιαίτερη ευαισθητοποίηση και άμεση χειρουργική αντιμετώπιση μετά την πρώτη εμφάνιση ακόμη και ελαχίστων συμπτωμάτων, ώστε να αποφευχθούν δυνητικά σοβαρές επιπλοκές από τη χοληδόχο κύστη.
Ανάλογα προσεκτική πρέπει να είναι και η παρακολούθηση παιδιών με χολολιθίαση ή ατόμων που πάσχουν από κίρρωση ήπατος.
Είναι ασφαλής η χολοκυστεκτομή;
Η αφαίρεση της χοληδόχου κύστης είναι απολύτως ασφαλής επέμβαση. Διενεργείται λαπαροσκοπικά, μέσω πολύ μικρών τομών στο δέρμα (ελαχίστων χιλιοστών) και ο ασθενής μπορεί να εξέλθει του νοσοκομείου ακόμη και την ίδια ημέρα. Έχει ελάχιστο μετεγχειρητικό πόνο και επανέρχεται τάχιστα στην καθημερινή του δραστηριότητα, απαλλαγμένος από το άγχος εμφάνισης επιπλοκών από την ύπαρξη των λίθων.
Αν έχετε οποιονδήποτε προβληματισμό ή χρειάζεστε περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την πάθηση της χολολιθίασης και την επέμβαση της χολοκυστεκτομής μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας στο 210 6856177.
Ο Γενικός Χειρουργός Δρ. Χαράλαμπος Σπυρόπουλος, MD, PhD, FACS, Διευθυντής της Γ’ Χειρουργικής Κλινικής του νοσοκομείου Ιασώ General και πιστοποιημένο μέλος του Κολεγίου Χειρουργών των ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Λαπαροενδοσκοπικής Εταιρίας, είναι στη διάθεσή σας.
Πώς δημιουργείται η πέτρα στη χολή;
Η πέτρα στη χολή δημιουργείται όταν διαταράσσεται η ισορροπία στη σύσταση της χολής μεταξύ των χολικών αλάτων, της χολερυθρίνης και της χοληστερόλης, προκαλώντας το σχηματισμό χολόλιθων στη χοληδόχο κύστη,. Η χολή είναι ένα υγρό που ο οργανισμός παράγει στο συκώτι, αποθηκεύεται στη συνέχεια στη χοληδόχο κύστη και καταλήγει στο λεπτό έντερο, με στόχο τη διάσπαση και την πέψη των τροφών.
Οι πέτρες που σχηματίζονται είναι πιθανόν να παρεμποδίσουν ή να αποφράξουν τη φυσιολογική ροή της χολής προς το έντερο, ιδίως ύστερα από ένα γεύμα πλούσιο σε λιπαρά. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την πρόκληση φλεγμονής, συχνά μετά πυρετού αλλά κυρίως με την αίσθηση οξέος πόνου.
Τι είναι η χολή;
Αν και η χολή θεωρείται ευρύτερα σαν το όργανο που πάσχει, στην πραγματικότητα είναι το υγρό που ρέει από το συκώτι προς τη χοληδόχο κύστη. Συγκεκριμένα, η χολή είναι ένα πράσινο ελαιώδες υγρό, που ενισχύει την πέψη και τη διάσπαση / απορρόφηση των λιπών. Αντίθετα, η χοληδόχος κύστη αποτελεί ένα όργανο σε σχήμα αχλαδιού, το οποίο βρίσκεται στην κάτω επιφάνεια του ήπατος.
Ποια τα συμπτώματα της πάθησης (χολολιθίασης);
Αν και η πάθηση είναι συχνά ασυμπτωματική, συνήθη συμπτώματα που υποδηλώνουν την ύπαρξή της είναι:
- Πόνος στην κοιλιά: Ο πόνος παρουσιάζεται ψηλά και δεξιά στην κοιλιακή χώρα, στο σημείο όπου βρίσκονται το συκώτι, το πάγκρεας και η χοληδόχος κύστη, ενώ συνήθως είναι ήπιος και περιστασιακός.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα, ο πόνος ακτινοβολεί και στην πλάτη. Ο ασθενής παρατηρεί πόνο μετά την κατανάλωση γεύματος, ιδιαίτερα όταν αυτό είναι πλούσιο σε λιπαρά. Ο πόνος παρατηρείται έως και δύο ώρες μετά την κατανάλωση του γεύματος, ενώ μπορεί να οφείλεται σε άλλα αίτια όταν γίνεται αισθητός κατά τη διάρκεια του γεύματος.
- Ναυτία: Η ναυτία αποτελεί ένα σύνηθες σύμπτωμα της πάθησης, το οποίο συχνά προκαλεί και τάση προς έμετο, ιδιαίτερα έπειτα από την κατανάλωση ενός παχυντικού γεύματος.
- Δυσπεψία: Ορισμένα ήπια συμπτώματα της πάθησης περιλαμβάνουν την αίσθηση «φουσκώματος», δυσκολίας στην πέψη και ρέψιμο. Πολύ συχνά, συμπτώματα που λανθασμένα αποδίδονται στο στομάχι, ουσιαστικά οφείλονται στη «λανθάνουσα» ύπαρξη λίθων στη χολή.
Ποιες επιπλοκές προκαλούνται από πέτρα στη χολή;
Πέραν των τυπικών συμπτωμάτων, δεν είναι λίγες οι φορές που η πάθηση προκαλεί επιπλοκές, ορισμένες εκ των οποίων θεωρούνται δυνητικά επικίνδυνες.
- Η χολοκυστίτιδα είναι η οξεία φλεγμονή της χοληδόχου κύστης, η οποία προκαλεί έντονο πόνο και πυρετό.
- Ίκτερος: προκαλείται από διαταραχή της ροής της χολής στα χοληφόρα σωληνάρια. Ο ίκτερος προκαλεί ελαφρύ κιτρίνισμα στο δέρμα και το λευκό των ματιών, ενώ παράλληλα ευθύνεται για σκουρόχρωμα ούρα και λευκόχροα κόπρανα.
- Η παρεμπόδιση της ροής της χολής εντός του χοληδόχου πόρου λόγω λίθων μπορεί να προκαλέσει, εκτός του ικτέρου, μία βαριά λοιμώδη επιπλοκή που λέγεται χολαγγειίτιδα, η οποία μπορεί να προκαλέσει ακόμη και σημαντική ηπατική βλάβη.
- Σε περίπτωση απόφραξης από λίθους και στον παγκρεατικό πόρο («σωληνάκι παγκρέατος»), μπορεί να προκληθεί παγκρεατίτιδα, δηλαδή φλεγμονή του παγκρέατος. Η κατάσταση αυτή κρίνεται ως εξαιρετικά σοβαρή και χρήζει άμεσης αντιμετώπισης.
Πως τίθεται η διάγνωση της πάθησης;
Για τη διάγνωση της πάθησης απαραίτητη είναι σε πρώτη φάση η κλινική εξέταση από εξειδικευμένο γενικό χειρουργό. Ο ιατρός θα εντοπίσει πιθανή ευαισθησία στην κοιλιακή περιοχή και θα μελετήσει τα συμπτώματα που θα αναφερθούν από τον ασθενή.
Εν συνεχεία, για την ακριβέστερη διάγνωση της πάθησης συνίσταται η διεξαγωγή των παρακάτω εξετάσεων:
- Υπερηχογράφημα: Αποτελεί την πιο συνηθισμένη εξέταση για την ανεύρεση των χολόλιθων.
- Αιματολογικές εξετάσεις για την ανεύρεση της φλεγμονής και μελέτη για τυχόν αυξημένες τιμές στα παρακάτω:
- Τρανσαμινάσες
- Χολερυθρίνη
- Αλκαλική φωσφατάση
- Γ-γλουταμινική τρανσφεράση
- Αμυλάση
Πέτρες στη Χολή και Λαπαροσκόπηση
Η λαπαροσκόπηση αποτελεί την πλέον ενδεδειγμένη μέθοδο αντιμετώπισης για τις πέτρες στη χολή (λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή). Η μέθοδος προσφέρει πληθώρα πλεονεκτημάτων στον ασθενή, έναντι των παλαιότερων τεχνικών:
- Ελάχιστος μετεγχειρητικός πόνος
- Άμεση αποκατάσταση και επάνοδος στην καθημερινότητα
- Άμεση έξοδος από το νοσοκομείο
- Άριστο αισθητικό αποτέλεσμα εξαιτίας των εξαιρετικά μικρών τομών
- Ελαχιστοποίηση επιπλοκών
Αν κι εσείς έχετε πέτρες στη χολή ή παρατηρείτε μερικά από τα παραπάνω συμπτώματα, κλείστε άμεσα το ραντεβού σας με τον εξειδικευμένο γενικό χειρουργό, Δρ. Χαρ. Σπυρόπουλο. Ο ιατρός κατέχει πολυετή εμπειρία στην αντιμετώπισή ακόμη και των πιο σύνθετων περιπτώσεων αποκλειστικά με την εφαρμογή της λαπαροσκοπικής χολοκυστεκτομής.
Οι πέτρες στη χολή είναι μία πολύ συχνή πάθηση που εμφανίζεται ακόμα και σε άτομα νεαρής ηλικίας.
Η ορθή ονομασία της είναι χολολιθίαση ή λίθοι στη χοληδόχο κύστη και προκαλείται όταν, εντός της χοληδόχου κύστης, σχηματιστούν πέτρες (χολόλιθοι).
Πώς προκαλείται η χολολιθίαση;
Η διαταραχή της σύστασης της χολής (του υγρού δηλαδή που παράγεται στο συκώτι και αποθηκεύεται στη χοληδόχο κύστη) και ο υπερκορεσμός της σε χοληστερόλη, αποτελεί ένα σημαντικό παράγοντα δημιουργίας χολολίθων.
Η νόσος προσβάλλει σε τετραπλάσια συχνότητα της γυναίκες ενώ η λήψη ορμονών (αντισυλληπτικά χάπια – οιστρογόνα) και η εγκυμοσύνη, αυξάνουν ακόμη περισσότερο τη συχνότητα της νόσου.
Η παχυσαρκία και η δίαιτα πλούσια σε υδατάνθρακες και λιπαρά και πτωχή σε φυτικές ίνες, είναι παράγοντες που αυξάνουν τον κορεσμό της χολής με χοληστερόλη και τριπλασιάζουν τον κίνδυνο χολολιθιάσεως.
Τί συμπτώματα προκαλούν οι πέτρες στη χολή;
Πολύ συχνά, η πάθηση είναι σιωπηρή (ασυμπτωματική) και ο ασθενής ανακαλύπτει τυχαία την ύπαρξή της, συνήθως μετά από κάποιο υπερηχογράφημα κοιλίας, για άλλη αιτία.
Ενίοτε, διάφορα συμπτώματα στα οποία συνήθως δεν δίνουμε σημασία, όπως δυσπεψία, πόνος στην περιοχή του στομάχου ή πόνος στη ράχη, μπορεί να οφείλονται στην παρουσία λίθων στη χοληδόχο κύστη.
Τα συμπτώματα, λοιπόν, που μπορεί να προκαλέσουν οι χολόλιθοι σε έναν ασθενή και πρέπει να τον οδηγήσουν άμεσα στον γιατρό είναι τα ακόλουθα:
- Πόνος στο άνω μέρος της κοιλιάς
- Ναυτία ή εμετός
- Επαναλαμβανόμενα επεισόδια δυσπεψίας
και σε πιο σοβαρές περιπτώσεις
Είναι πολύ σημαντικό, όταν ο ασθενής παρουσιάσει κάποια από τα ανωτέρω συμπτώματα να συμβουλευτεί τον γιατρό του, ώστε να γίνει έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία για να προληφθεί η εξέλιξη της πάθησης και η εμφάνιση επιπλοκών.
Επιπλοκές Χολολιθίασης
Η συμπτωματική χολολιθίαση μπορεί να προκαλέσει μεγάλο εύρος συμπτωμάτων ή και να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές:
- Κωλικός χοληφόρων που χαρακτηρίζεται από οξύτατο πόνο, συνήθως στο δεξιό άνω μέρος της κοιλιάς
- Χολοκυστίτιδα, δηλαδή φλεγμονή του οργάνου, με συμπτώματα όπως επίμονο πόνο, ναυτία, εμετό και πυρετό
- Χοληδοχολιθίαση, είσοδο δηλαδή των λίθων από τη χοληδόχο κύστη στο χοληδόχο πόρο («χοληφόρα σωληνάκια») με αποτέλεσμα δυνητικά επικίνδυνες επιπλοκές:
- Αποφρακτικός ίκτερος (κιτρίνισμα του δέρματος)
- Χολαγγειίτιδα, βαριά λοίμωξη των χοληφόρων, με πόνο, υψηλότατο πυρετό και ίκτερο
- Παγκρεατίτιδα, φλεγμονή δηλαδή στο πάγκρεας, που μπορεί να απαιτήσει ακόμη και είσοδο στη μονάδα εντατικής θεραπείας
Πώς θεραπεύονται οι πέτρες στη χολή;
Η αποτελεσματική θεραπεία της πάθησης απαιτεί χειρουργική αφαίρεση της χοληδόχου κύστης, καθώς οι χολόλιθοι δεν θα εξαφανιστούν ποτέ από μόνοι τους.
Με τη λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή, την πλέον ενδεδειγμένη μέθοδο για την αφαίρεση της χοληδόχου κύστης, η χολολιθίαση αντιμετωπίζεται ανώδυνα και οριστικά, μέσω πολύ μικρών τομών που προσφέρουν στον ασθενή ταχύτατη ανάρρωση και ελάχιστο έως απόντα μετεγχειρητικό πόνο.
