Αν εμφανιστεί ένα μικρό εξόγκωμα στην κοιλιακή χώρα, κοντά στον ομφαλό, το οποίο συνοδεύεται από ήπια ενόχληση και αίσθηση πίεσης στην περιοχή, τότε μάλλον πρόκειται για ομφαλοκήλη. Αυτά είναι μερικά από τα τυπικά συμπτώματα μιας κήλης, ανεξαρτήτως της περιοχής του κοιλιακού τοιχώματος όπου εμφανίζεται. Πρόκειται για μια αρκετά κοινή και ταυτόχρονα «παρεξηγήσιμη» πάθηση, καθώς πολλοί θεωρούν λανθασμένα πως δεν ενέχει κινδύνους. Η αντιμετώπιση μίας κήλης είναι κατεξοχήν χειρουργική καθώς η πάθηση δεν πρόκειται να υποχωρήσει από μόνη της. Βέβαια, στην περίπτωση της ομφαλοκήλης το ζήτημα είναι κάπως περίπλοκο, καθώς πρόκειται για πάθηση που μπορεί να εμφανιστεί ακόμη και σε νεογνά, μετά τη γέννηση, με αποτέλεσμα να αναρωτιούνται αρκετοί ασθενείς και γονείς: Μια ομφαλοκήλη πότε χειρουργείται;
Τι είναι η ομφαλοκήλη;
Η ομφαλοκήλη είναι μία μορφή κήλης του κοιλιακού τοιχώματος που εντοπίζεται στην περιοχή του ομφαλού ή γύρω από αυτόν (παραομφαλοκήλη). Η πάθηση οφείλεται στην ύπαρξη του ομφαλικού δακτυλίου που είναι ένα εκ κατασκευής αδύναμο σημείο του προσθίου κοιλιακού τοιχώματος και αναπτύσσεται όταν εμφανιστεί χάσμα που επιτρέπει την προβολή ενδοκοιλιακού περιεχομένου (τμήματος εντέρου ή λίπους) εκτός της κοιλίας. Η κλινική εκδήλωση της πάθησης είναι η εμφάνιση μιας ορατής διόγκωσης στην περιοχή του ομφαλού. Στην ουσία, διαταράσσεται η φυσιολογική ανατομία του ομφαλού και η χαρακτηριστική ομφαλική εσοχή αντικαθίσταται από ένα «φούσκωμα», το οποίο συνήθως υποχωρεί όταν ο ασθενής βρίσκεται σε ύπτια θέση. Πέραν της διόγκωσης, οι ασθενείς ενδέχεται να παρατηρήσουν διαταραχές στην πέψη, πόνο, αίσθημα βάρους, εντερικές διαταραχές όπως η δυσκοιλιότητα και δυσφορία στο στομάχι.
Η ομφαλοκήλη πότε χειρουργείται σε ασθενή βρεφικής ή παιδικής ηλικίας;
Η ομφαλοκήλη αποτελεί συχνό εύρημα σε βρέφη λόγω ατελούς σύγκλεισης του ομφαλικού δακτυλίου, μετά την αφαίρεση του ομφάλιου λώρου. Εάν ένα νεογνό γεννηθεί με ομφαλοκήλη, αυτή συνήθως ανακαλύπτεται κατά τη διάρκεια κάποιου (συνήθως του πρώτου) ραντεβού check up από τον παιδίατρο, τους πρώτους μήνες της ζωής του μωρού. Η κήλη αυτή τυπικά εκδηλώνεται ως μια αισθητή διόγκωση στην περιοχή πέριξ του ομφαλού στο νεογέννητο, η οποία γίνεται πιο εμφανής όταν το βρέφος κλαίει ή ενεργείται. Η πλειοψηφία των περιπτώσεων ομφαλοκήλης σε βρέφη υποχωρεί αυτόματα, καθώς το χάσμα στο κοιλιακό τοίχωμα, ιδίως όταν έχει διάμετρο μικρότερη του ενός εκατοστού, συγκλείεται από μόνο του εντός του πρώτου χρόνου της ζωής τους. Σε περίπτωση όμως που η κήλη επιμένει κατά την παιδική ηλικία ή παρατηρείται επιδείνωση των συμπτωμάτων, τότε ενδείκνυται η χειρουργική αντιμετώπιση της πάθησης.
Ενδείξεις για χειρουργική αντιμετώπιση ομφαλοκήλης σε ενήλικες ασθενείς
Σε ενήλικες πάσχοντες, η πιθανότητα μιας ομφαλοκήλης να υποχωρήσει αυτόματα είναι μηδενική. Αντιθέτως, όσο περισσότερο ο ασθενής καθυστερεί, τόσο πιο πιθανό είναι να αυξηθεί σε μέγεθος και να προκαλέσει επιπλοκές, μερικές από τις οποίες μπορεί να είναι πολύ σοβαρές (όπως η ισχαιμία και η νέκρωση του οργάνου που προβάλλει από το κηλικό χάσμα). Εάν η κήλη είναι μικρή και προκαλεί ανεπαίσθητα συμπτώματα, η επέμβαση μπορεί να προγραμματιστεί για το μέλλον, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι μπορεί να καθυστερήσει αρκετά. Είναι σαφές πως το κηλικό χάσμα πάντα μεγαλώνει με την πάροδο του χρόνου, με αποτέλεσμα όλες οι κήλες να χρειάζονται εν τέλει χειρουργική διόρθωση.
Η χειρουργική αντιμετώπιση της ομφαλοκήλης πραγματοποιείται πλέον με σύγχρονες, ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές που επιτρέπουν την αποκατάσταση του ελλείματος στο κοιλιακό τοίχωμα με ελάχιστο τραύμα και ταχεία ανάρρωση. Οι κυριότερες μέθοδοι αποκατάστασης της ομφαλοκήλης είναι η λαπαροσκοπική τεχνική, η εκτεταμένη ενδοσκοπική αποκατάσταση (τεχνική eTEP) και η ρομποτική χειρουργική κηλών, τεχνικές που συνεπάγονται ανατομικά αρμονικότερη διόρθωση με ελάχιστο κίνδυνο επιπλοκών. Η επέμβαση περιλαμβάνει τη σύγκλειση του χάσματος της κήλης, είτε με ράμματα μόνο (αν η κήλη είναι πολύ μικρή) ή με χρήση πλέγματος. Η χρήση πλέγματος σε μεγαλύτερες ή υποτροπιάζουσες κήλες βοηθά στην ενίσχυση του κοιλιακού τοιχώματος, μειώνοντας τον κίνδυνο επανεμφάνισης της κήλης στο μέλλον. Η ρομποτική τεχνολογία επιτρέπει εξαιρετικό έλεγχο των χειρουργικών εργαλείων και βελτιωμένη ορατότητα, καθιστώντας την ιδανική για σύνθετες περιπτώσεις. Οι ασθενείς αναρρώνουν γρήγορα, με ελάχιστη μετεγχειρητική δυσφορία και οι ουλές είναι ελάχιστα ορατές.
Γενικά, στην ερώτηση η ομφαλοκήλη πότε χειρουργείται όταν ο ασθενής είναι ενήλικας, η απάντηση είναι το συντομότερο δυνατό. Ενώ οι ασθενείς βρεφικής ηλικίας αντιμετωπίζονται στην πλειοψηφία συντηρητικά καθώς η πάθηση συνήθως θα υποχωρήσει εντός του πρώτου έτους της ζωής τους, δεν ισχύει το ίδιο και για τους ενήλικες. Είναι σημαντικό να μην καθυστερεί ο προγραμματισμός του χειρουργείου αποκατάστασης της ομφαλοκήλης, καθώς η καθυστέρηση αυτή μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές αργότερα. Ο Γενικός Χειρουργός Δρ. Χαράλαμπος Σπυρόπουλος είναι πιστοποιημένος χειρουργός κηλών του κοιλιακού τοιχώματος (Hernia Surgeon of Excellence) και εφαρμόζει όλες τις σύγχρονες ελάχιστα επεμβατικές χειρουργικές τεχνικές στην αντιμετώπιση πρωτοπαθών και υποτροπιαζουσών κηλών.
