H λέξη αιμορροΐδες χρησιμοποιείται ευρέως για να περιγράψει την πάθηση που λέγεται αιμορροϊδοπάθεια. Στην πραγματικότητα, αιμορροΐδες έχουν όλοι οι άνθρωποι, καθώς αποτελούν ένα σύμπλεγμα αγγείων που φυσιολογικά βρίσκεται στο κατώτερο τμήμα του παχέος εντέρου, λίγο πριν τον πρωκτό.
Εξαιτίας διάφορων παραγόντων, τα αγγεία αυτά μπορεί να διευρυνθούν, δηλαδή να διογκωθούν και να προκαλέσουν ορισμένα δυσάρεστα συμπτώματα. Σύμφωνα με παγκόσμιες επιδημιολογικές μελέτες, η αιμορροϊδική νόσος αποτελεί μία από τις συχνότερες παθήσεις, ταλαιπωρώντας 1 στους 4 ενήλικες. Εμφανίζεται εξίσου σε άνδρες και γυναίκες, με τις περισσότερες εξάρσεις να καταγράφονται στις ηλικίες μεταξύ 45 και 65 ετών.
Αν και πρόκειται για μία ακίνδυνη κατάσταση, η αιμορροϊδοπάθεια είναι εξαιρετικά δυσάρεστη για τον πάσχοντα. Ευτυχώς, σήμερα διαθέτουμε αρκετά μεγάλη ποικιλία θεραπευτικών επιλογών για την αντιμετώπισή της και την οριστική αποκατάσταση του προβλήματος.

Οι αιμορροΐδες είναι ένας φυσιολογικός ανατομικός σχηματισμός στο τοίχωμα του ορθοπρωκτικού σωλήνα. Αποτελούν ένα πλέγμα αιμοφόρων αγγείων, των οποίων η λειτουργία είναι να σχηματίζουν τα λεγόμενα «ανατομικά μαξιλάρια» στη διαδικασία της αφόδευσης. Τα αγγειακά αυτά πλέγματα συμπιέζονται (κενώνονται από αίμα) κατά τη διαδικασία της αφόδευσης, επιτρέποντας τη διέλευση των κοπράνων χωρίς να τραυματίζονται, και γεμίζουν και πάλι με αίμα στο τέλος αυτής, εξασφαλίζοντας την πλήρη στεγανότητα του πρωκτού.
Προϊόντος του χρόνου και ιδίως επί ύπαρξης συγκεκριμένων επιβαρυντικών παραγόντων, οι αιμορροΐδες μπορεί να διογκωθούν σε τέτοιο βαθμό, ώστε να αποκολληθούν από την επιφάνεια των ιστών που τις συγκρατεί στη θέση τους και να προπίπτουν, συχνά με τη σύγχρονη εμφάνιση θρόμβων. Σε αυτό το σημείο ξεκινάει η αιμορροϊδική νόσος με όλες τις δυσάρεστες συνέπειες που τη συνοδεύουν.
Ο φυσιολογικός αιμορροϊδικός ιστός δεν είναι ορατός και εμφανίζεται εφόσον οι αιμορροΐδες «φουσκώσουν» και ξεκινήσουν να παρουσιάζουν συμπτώματα. Η διάκρισή τους γίνεται με βάση τη θέση στην οποία βρίσκονται, καθώς και το στάδιο στο οποίο βρίσκεται η πάθηση.

Η διόγκωση των φυσιολογικών αιμορροΐδων εμφανίζεται όταν υπάρχει αύξηση της πίεσης στο αιμορροϊδικό αγγειακό πλέγμα. Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που ενέχονται, με κυριότερο όμως τις διαταραχές στην αφόδευση. Οι εργώδεις κενώσεις αποτελούν βασικό αίτιο της αιμορροϊδοπάθειας, τοποθετώντας έμμεσα και τη διατροφή στη λίστα των αιτίων.
Άλλες αιτίες που θα μπορούσαν να συμβάλλουν στην εμφάνιση της πάθησης είναι:
Όσο εξελίσσονται τα στάδια της πάθησης, εντείνονται και τα συμπτώματά της. Χαρακτηριστικά, τα έντονα συμπτώματα προχωρημένου σταδίου αιμορροϊδοπάθειας έγιναν η αιτία για μία από τις γνωστότερες πολεμικές ήττες στην ιστορία, αυτή του Βατερλώ. Οι αιμορροΐδες δυσκόλεψαν τόσο πολύ τον Ναπολέοντα κατά τη διάρκεια της μάχης, που δεν μπορούσε ούτε να παρατηρήσει σωστά το πεδίο της μάχης, ούτε να σκεφτεί καθαρά.
Τα συμπτώματα της αιμορροϊδοπάθειας περιλαμβάνουν:
Η εγκυμοσύνη αποτελεί μία από τις συχνότερες περιόδους εμφάνισης ή επιδείνωσης της αιμορροϊδοπάθειας, ιδιαίτερα κατά το τρίτο τρίμηνο. Η συνεχής αύξηση του μεγέθους της μήτρας ασκεί άμεση μηχανική πίεση στις φλέβες της πυέλου, δυσχεραίνοντας τη φλεβική επαναφορά. Παράλληλα, οι ορμονικές μεταβολές (αύξηση προγεστερόνης) προκαλούν χάλαση των φλεβικών τοιχωμάτων και μειώνουν την κινητικότητα του εντέρου, οδηγώντας σε δυσκοιλιότητα. Τα συμπτώματα συνήθως υποχωρούν σταδιακά μετά τον τοκετό.
Ο πόνος και η αιμορραγία στην ορθοπρωκτική περιοχή αποδίδονται συχνά (και αυθαίρετα) αποκλειστικά στην αιμορροϊδοπάθεια, γεγονός που μπορεί να αποβεί επικίνδυνο. Η διάκριση διαφοροδιάγνωσης είναι σημαντική:
Ο χρόνος αποδρομής εξαρτάται άμεσα από τη μορφή και τη βαρύτητα της πάθησης. Μία ήπια έξαρση των εσωτερικών αιμορροΐδων, η οποία εκδηλώνεται κυρίως με κνησμό, μικρό οίδημα και ελαφριά αιμορραγία, υποχωρεί συνήθως μέσα σε 3 έως 7 ημέρες, εφόσον αντιμετωπιστεί σωστά η δυσκοιλιότητα.
Αντίθετα, η οξεία θρόμβωση εξωτερικής αιμορροΐδας χαρακτηρίζεται από αιφνίδιο πόνο που κορυφώνεται τις πρώτες 2 έως 3 ημέρες. Εάν η θρομβωμένη αιμορροΐδα δεν διανοιχθεί χειρουργικά σε αυτό το χρονικό «παράθυρο» (διαδικασία που προσφέρει άμεση ανακούφιση), ο πόνος αρχίζει να φθίνει σταδιακά, αλλά ο οργανισμός χρειάζεται περίπου 1 έως 3 εβδομάδες για να απορροφήσει πλήρως τον θρόμβο. Στις προπίπτουσες αιμορροΐδες 3ου και 4ου σταδίου, η ανατομική χαλάρωση είναι μόνιμη. Συνεπώς, η πάθηση δεν υποχωρεί από μόνη της χωρίς εξειδικευμένη ιατρική θεραπεία.

Οι πάσχουσες αιμορροΐδες μπορούν συνήθως να διαγνωσθούν με τη λήψη ενός απλού ιατρικού ιστορικού και τη φυσική εξέταση από έναν εξειδικευμένο Γενικό Χειρουργό. Οι εξωτερικές αιμορροΐδες είναι εμφανείς ακόμη και με την απλή επισκόπηση της περιοχής, ενώ μετά από κάποιο επεισόδιο θρόμβωσης ενδέχεται να παραμείνουν υπερτροφικές πτυχές του δέρματος του πρωκτού, γνωστές ως δερματικά ράκη.
Η κλινική εξέταση περιλαμβάνει τη δακτυλική εξέταση του ορθού και του πρωκτού, ενώ η χρήση πρωκτοσκοπίου επιτρέπει την καλύτερη εκτίμηση των εσωτερικών αιμορροΐδων. Ανάλογα με τα ευρήματα και το ιατρικό ιστορικό του ασθενούς, ο Χειρουργός θα αποφασίσει εάν χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος με ορθοσκόπηση ή κολονοσκόπηση.
Δεν πρέπει σε καμία περίπτωση ο ασθενής να υποθέσει αυθαίρετα πως η αιμορραγία από το ορθό οφείλεται σε αιμορροϊδοπάθεια και να αναβάλει την ιατρική εξέταση. Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες της ASCRS (2024), η κολονοσκόπηση συνιστάται σε επιλεγμένους ασθενείς, ιδιαίτερα όταν δεν εντοπίζεται σαφής αιτία της αιμορραγίας, όταν αυτή επιμένει παρά τη θεραπεία ή όταν συνυπάρχουν ύποπτα συμπτώματα, όπως ανεξήγητη απώλεια βάρους, αναιμία, η ηλικία, αλλαγές στις συνήθειες του εντέρου και τυχόν οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του παχέος εντέρου.
Στα αρχικά στάδια, η αντιμετώπιση στο σπίτι βασίζεται σε στοχευμένες αλλαγές στον τρόπο ζωής και την τοπική υγιεινή:
Για την άμεση ανακούφιση των συμπτωμάτων στην οξεία φάση, συχνά αναζητείται η καλύτερη αλοιφή για αιμορροΐδες. Ιατρικά, πρέπει να γίνει σαφές ότι η κρέμα για αιμορροΐδες (η οποία περιέχει συνήθως ήπια αναισθητικά, κορτιζόνη ή φυσικά καταπραϋντικά) προσφέρει εξαιρετική αλλά προσωρινή ανακούφιση από τον κνησμό και το οίδημα. Τα σκευάσματα αυτά δεν μπορούν να αναστρέψουν τη μόνιμη ανατομική χαλάρωση των αγγείων που προκαλεί την πρόπτωση.
Η χρήση κορτιζονούχων αλοιφών δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 14 συνεχόμενες ημέρες, ώστε να αποφευχθεί η μη αναστρέψιμη ατροφία (λέπτυνση) του περιπρωκτικού δέρματος. Συμπληρωματικά, ο χειρουργός μπορεί να συνταγογραφήσει από του στόματος φλεβοτονικά δισκία (που ενισχύουν το τοίχωμα των αγγείων) και κοινά αναλγητικά για την άμεση αντιμετώπιση του πόνου.
Η αιμορροϊδοπάθεια 1ου και 2ου βαθμού συχνά αντιμετωπίζεται συντηρητικά, με ειδικές οδηγίες που θα σας δώσει ο γιατρός. Εναλλακτική, μη χειρουργική τεχνική με πολύ καλά αποτελέσματα σε αυτό το στάδιο, είναι η σύγκλειση των αιμορροϊδικών όζων με την εφαρμογή ελαστικών δακτυλίων (rubber band ligation). Πρόκειται για μικροεπέμβαση η οποία διενεργείται ακόμη και σε χώρο ιδιωτικού ιατρείου με ειδικό εξοπλισμό και δεν απαιτεί κανένα είδος αναισθησίας, καθώς είναι πλήρως ανώδυνη.
Για αιμορροΐδες των επόμενων σταδίων υπάρχουν διάφοροι τρόποι αντιμετώπισης ελάχιστης επεμβατικότητας, ώστε να μειωθεί στο ελάχιστο η ταλαιπωρία του ασθενούς.
Η μέθοδος HAL (Hemorrhoidal Artery Ligation) αποτελεί μία εξαιρετική τεχνική ελάχιστης επεμβατικότητας με διενέργεια απολίνωσης των αιμορροΐδων. Με χρήση υπερήχων και τη βοήθεια ενός ειδικού πρωκτοσκοπικού εργαλείου, ο Χειρουργός εντοπίζει τις αιμορροϊδικές αρτηρίες, που τροφοδοτούν το αιμορροϊδικό πλέγμα με αίμα. Στη συνέχεια με ειδικά ράμματα πραγματοποιεί απολίνωση (σύγκλειση) των αρτηριών αυτών, δηλαδή διακοπή της παροχής αίματος. Με αυτόν τον τρόπο εφόσον σταματήσει η «τροφοδοσία», μειώνεται και ο όγκος των αιμορροϊδικών όζων με ακόλουθη συρρίκνωση και εξαφάνισή τους.
Η τεχνική αυτή προσφέρει ταυτόχρονα τη δυνατότητα ανάρτησης των αιμορροΐδων που προβάλλουν εκτός του πρωκτικού σωλήνα, με την τεχνική της αιμορροϊδοπηξίας (RAR-Recto Anal Repair). Οι προβάλλουσες αιμορροΐδες επανατοποθετούνται στη φυσιολογική τους θέση επί του βλεννογόνου του εντέρου, έως όταν (μέσω της απολίνωσης) εξαφανισθούν πλήρως.
Η τεχνική HAL-RAR αυτή παρουσιάζει πολλαπλά πλεονεκτήματα:
H αιμορροϊδοπλαστική με Laser αποτελεί μία αποτελεσματική τεχνική ελάχιστης επεμβατικότητας, ιδανική για όσους αναζητούν ταχεία ανάρρωση. Κατά την εκτέλεση της συγκεκριμένης τεχνικής χρησιμοποιείται μία πολύ λεπτή ίνα, η οποία εκπέμπει κυκλικά ενέργεια laser στον ιστό στόχευσης. Με αυτόν τον τρόπο επιδρά στα ενδοθηλιακά κύτταρα των αιμορροϊκών αγγείων και προκαλεί σύγκλειση των αιμοφόρων αγγείων που τροφοδοτούν τους αιμορροϊδικούς όζους με αίμα.
Το σημαντικό πλεονέκτημα της μεθόδου είναι ότι είναι αναίμακτη και δεν αφήνει εξωτερικές τομές. Οι ασθενείς βιώνουν ελάχιστο μετεγχειρητικό πόνο και σύμφωνα με κλινικές μελέτες επιστρέφουν στην καθημερινότητά τους κατά μέσο όρο 12 ημέρες νωρίτερα σε σύγκριση με την κλασική χειρουργική. Επιπλέον, η ίνωση που προξενείται δημιουργεί νέο συνδετικό ιστό, αποτρέποντας την υποτροπή.
Είναι η παραδοσιακή χειρουργική τεχνική ριζικής αφαίρεσης των πασχόντων αιμορροϊδικών όζων. Αν και συνοδεύεται από μετεγχειρητικό πόνο και μεγαλύτερη περίοδο αποθεραπείας, παραμένει η πλέον οριστική θεραπεία. Το μεγάλο της πλεονέκτημα είναι ότι τα ποσοστά υποτροπής (επανεμφάνισης) είναι ελάχιστα, λιγότερο από 5%. Αυτό την καθιστά την πιο ασφαλή και αποτελεσματική επιλογή για βαριές, προχωρημένες αιμορροϊδοπάθειες 4ου βαθμού.
Η διόγκωση των αιμορροΐδων και η δημιουργία αιμορροϊδικών όζων μπορεί να προληφθεί, με την υιοθέτηση ορισμένων καθημερινών συνηθειών και τη μεταβολή κάποιων άλλων.
Όπως προαναφέρθηκε, η αιμορροϊδοπάθεια δεν αποτελεί επικίνδυνη πάθηση. Παρόλα αυτά θα πρέπει να αντιμετωπίζεται, τόσο για την αποφυγή των δυσάρεστων συμπτωμάτων, όσο και για την πρόληψη άλλων καταστάσεων, που μπορεί είτε να συνυπάρχουν και να μην έχουν διαγνωσθεί, είτε να συγχέονται με την αιμορροϊδοπάθεια.
Η καθημερινή και χρόνια απώλεια αίματος κατά την κένωση, ακόμη και με τη μορφή λίγων σταγόνων, μπορεί σταδιακά να εξαντλήσει τα αποθέματα σιδήρου του οργανισμού και να οδηγήσει σε σιδηροπενική αναιμία. Σε περιπτώσεις συχνής αιμορραγίας, ο αιματολογικός έλεγχος κρίνεται ιατρικά επιβεβλημένος.
Οι αιμορροΐδες δεν είναι σε καμία περίπτωση μεταδοτικές. Αποτελούν ένα καθαρά ανατομικό-μηχανικό πρόβλημα διόγκωσης των αγγείων λόγω ενδοκοιλιακής πίεσης (μηχανισμός αντίστοιχος με τους κιρσούς των κάτω άκρων). Δεν προκαλούνται από ιούς, βακτήρια ή μύκητες και δεν μεταδίδονται σεξουαλικά ή μέσω οποιασδήποτε επαφής.
Η αιφνίδια εμφάνιση ενός σκληρού και εξαιρετικά επώδυνου ογκιδίου στο χείλος του πρωκτού υποδηλώνει συνήθως οξεία θρόμβωση εξωτερικής αιμορροΐδας. Η απόπειρα να «σπάσετε» τον θρόμβο στο σπίτι ενέχει υψηλό κίνδυνο σοβαρής βακτηριακής λοίμωξης και δημιουργίας περιεδρικού αποστήματος.
Η ήπια αερόβια άσκηση, όπως το περπάτημα ή η κολύμβηση, βοηθούν σημαντικά την κινητικότητα του εντέρου και συνιστώνται. Αντίθετα, η άρση βαρών, τα βαθιά καθίσματα και η έντονη αναερόβια γυμναστική αυξάνουν κατακόρυφα την ενδοκοιλιακή πίεση και πρέπει να διακόπτονται πλήρως κατά την έξαρση, καθώς επιδεινώνουν τον πόνο και εντείνουν την πρόπτωση.
Κατά τη διάρκεια μιας ενεργούς έξαρσης, αιμορραγίας ή θρόμβωσης, να αποφεύγεται η πρωκτική επαφή. Ο μηχανικός τραυματισμός επιδεινώνει το τοπικό οίδημα, αυξάνει τον κίνδυνο ρήξης των ήδη ευαίσθητων αγγείων και εντείνει κατακόρυφα τον πόνο.
Σε ασθενείς με ενεργά ιδιοπαθή φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου, η οποιαδήποτε χειρουργική αντιμετώπιση της αιμορροϊδοπάθειας πρέπει να αναβάλλεται. Η επέμβαση διενεργείται μόνο όταν επιτευχθεί πλήρης ύφεση της φλεγμονώδους νόσου, καθώς ο κίνδυνος μετεγχειρητικών επιπλοκών (όπως η καθυστερημένη επούλωση ή η δημιουργία συριγγίων) είναι εξαιρετικά υψηλός κατά τη διάρκεια μιας έξαρσης.
Εάν εμφανίζετε κάποιο σύμπτωμα της πάθησης, έστω και στο αρχικό της στάδιο, επικοινωνήστε με τον εξειδικευμένο Γενικό Χειρουργό Δρ. Χαράλαμπο Σπυρόπουλο, ώστε να πραγματοποιήσετε ένα διαγνωστικό ραντεβού. Ο Ιατρός θα αξιολογήσει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της δικής σας περίπτωσης και θα σας προτείνει το θεραπευτικό πλάνο που ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες σας.


Φόρμα Επικοινωνίας
Στοιχεία Επικοινωνίας